گیک فارسی

نوشته های یک گیک فارسی از فعالیت ها ،‌ علاقه مندی ها و نقد هایش

نقدی بر طراحی واکنش گرا (Responsive)

نویسنده:
7 دسامبر 15

من شاید در مورد خیلی از مباحث وب با بسیاری از همکاران هم اندیش نباشم اما عموما اهل ساز مخالف نیستم و کاری را انجام میدم که به نظرم درسته. اما داستان طراحی واکنش گرا دیگه داره از حد و اندازه خودش فراتر میره و دوستان و همکاران زیادی جوگیر شده اند.

طراحی واکنش گرا

ابتدا میخواستم در مورد نقاط ضعف و در مذمت واکنش گرایی بنویسم اما به نظرم اومد شاید اصل قضیه برای خواننده روشن نشه و فکر کنه مثلاً چون من طرح Responsive دوست ندارم یا در پیاده‌سازی چنین طرحی ناتوان هستم ازش بد میگم. پس تصمیم گرفتم کلاً وارد جزئیات اصول طراحی و نکات مرتبط با اون نشم و بحث را ببرم روی مفهوم و اینکه اصلاً طراحی واکنش گرا چیه ؟! چرا انقدر حرف ازش زیاده !؟ و آیا انقدر که روش تمرکز میشه اهمیت داره !؟ و نظر من چیه ؟!

طراحی واکنش گرا چیه ؟!
واکنش گرا به نوعی از طراحی میگن که تجربه بهینه در نمایش ،‌ برقراری ارتباط (کنش متقابل یا همون Intercation) و پیمایش سایت را در دستگاه‌های مختلف با ابعاد و رزولوشن های متفاوت در اختیار کاربر قرار بده.

تکنیک اصلی در پیاده‌سازی چنین طرح هایی استفاده از Media Query ها در CSS3 ، استفاده از Layout های شناور و عکس‌های Resize شده و Flexible و … هستش. پس اگه شما با تشخیص نوع دستگاه بخش‌هایی را اضافه و حذف میکنید یا محتوا را کلاً تغییر میدین دیگه توی مبحث واکنش گرایی از نظر من قرار نمیگیرین و شما دارین دو نسخه کامپیوتر و گوشی – تبلتی از سایت را طراحی میکنید. (خودمون را گول نزنیم‌!)

چرا انقدر حرف ازش زیاده !؟
از سال ۲۰۰۹ شاهد رشد فزاینده استفاده از گوشی های هوشمند و تبلت ها در سراسر جهان بودیم که البته این موج در سال‌ ۲۰۱۳ به ایران رسید. با ارائه اینترنت ۳G و ۴G در یکی دو سال اخیر و اضافه شدن خیل عظیمی از کاربران غیر تخصصی کامپیوتر که عموما یا به دلیل سن و سال در حیطه کامپیوتری ها نبودن یا تفریحی از کامپیوتر استفاده میکردن و به همراه اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی موبایل بیشتر وقتشون را با گوشی و تبلت سر و کلمه میزنن باعث شده تا استفاده از اینترنت و وب سایت‌های اینترنتی در بین مردم نفوذ بیشتری پیدا کنه.

وقتی حرف از گوشی و تبلت وسط بیاد بحث واکنش گرایی هم داغ میشه و اشخاص و شرکت های طراحی وب خواسته یا ناخواسته مجبور میشن در موردش حرف بزنن و بازاریابی کنن.

آیا انقدر که روش تمرکز میشه اهمیت داره !؟
جواب این سؤال به دو موضوع بر میگرده :
۱ -چند درصد از مخاطبین سایت از گوشی و تبلت برای نمایش وب سایت ما استفاده میکنن که به نظر من اگر این عدد کمتر از ۲۵ درصد باشه واقعاً توجیه اقتصادی نداره !

۲ – آیا طراحی واکنش گرا بهترین انتخاب برای عرضه خدمات و محصولات ما بر روی دو بستر کامپیوتر و گوشی موبایل هست یا به طور کلی باید نسخه متفاوتی که کاملاً برای موبایل بهینه شده در کنار نسخه کامپیوتری داشت ؟!

و نظر من چیه ؟!
من پروژه ها را به دو نوع کوچیک و پیچیده تقسیم میکنم. پروژه های کوچیک عموما طرح های ساده و جم و جور دارن و طراحی واکنش گرای اونها نه زحمتی داره و نه برای بازدید کننده تجربه کاربری بدی به همراه داره. اما پروژه های بزرگ و پیچیده که محتوای زیادی توی اون ها تولید میشه و برای رابط کاربری اونها به خاطر اهمیتی که تجربه کاربری داره به صورت جداگانه برنامه‌ریزی میشه قطعاً طراحی واکنش گرا را انتخاب نمیکنم و برای پشتیبانی از موبایل و دستگاه‌های کوچیکتر نسخه بهینه این دستگاه‌ها را در قالب وب یا نرم‌افزار مختص به اون ها پیشنهاد میکنم .

سامانه مدیریت محتوا ،‌ خوب یا بد ؟

نویسنده:
19 ژوئن 14

من ۱۲ سالی هست که در زمینه طراحی و توسعه وب فعالیت میکنم. طراحی صفحات وب متأثر از تکنولوژی هایی که هر از چندی معرفی شده‌اند دستخوش تغییرات زیادی بوده ، از زمانی بگیر که از header های عکسی مرتبط با صفحه و زمینه‌های gradient و intro های فلش و صفحه های ورودی فارسی و انگلیسی استفاده میکردیم تا الان که CSS3 و HTML5 و JQuery انقلابی جدید به پا کرده و سایت‌های Responsive در صدر طرح ها هستند.

در زمینه برنامه نویسی وب هم پیشرفت‌ها زیاد بوده و با معرفی و پیشرفت ASP .NET و تکمیل شدن و شی گرا تر شدن PHP و Ajax ی شدن صفحات وب همه چیز رو به بهتر شدن بوده و جامعه طراحی و توسعه وب ایران به سمت بهتر شدن پیش رفته و نمونه‌های خیلی خوبی هم وجود دارند که قصد تبلیغ برای کسی را ندارم.

اما یکی از آفت هایی که توی ایران به شدت باعث پایین اومدن جلوه‌های چشم نواز وب و سایت‌های زیبا شد بحث CMS یا همون سامانه مدیریت محتوا هستش. در اینکه سامانه های مدیریت محتوا یکی از پیشرفت‌های انکار ناپذیر بوده و WordPress و Joomla و غیره حجم وسیعی از سایت‌های خوب را در بر گرفته‌اند هیچ شکی نیست و بر منکرش لعنت ! موضوع اینجاست که همه شرکت های کوچیک و بزرگ بر اساس تبلیغات همکاران شریف ما برای هر نوع وب سایتی با هر امکاناتی که خودشون در نظر گرفته‌اند تقاضای CMS میکنند.

من ۷ سالی هست که سامانه مدیریت محتوای پارسیکا را توسعه میدم و به مرور زمان ماژول های بسیاری بهش اضافه کردم. اما با خیلی از سامانه های مدیریت محتوای دیگه متفاوت هستش ، توی ایران مدیریت محتوا اینجوری معنی میشه که یک اپراتور که حالا ممکنه لیسانس مدیریت بازرگانی داشته باشه یا حسابداری یا کتابداری ! بشینه و محتوای سایت را بر اساس تغییرات و دلخواه شرکت ویرایش کنه.

انتظار شرکت ها در زمان عقد قرارداد هم جالبه ! ما میخواهیم منو و مطالب همه صفحات را مدیریت کنیم. این یعنی اینکه ما از پیمایش صفحات وب سایت آگاهی کامل داریم و طراحی صفحات وب را هم بلدیم ! حالا بگذریم که اگر چنین توانایی‌هایی وجود داره اصلاً برای چی اومدین سراغ طراح وب ؟ اگر انقدر به طراحی وب وارد هستید که به جای استفاده از Dream Weaver یاEclipse یا Front Page با یک ویرایشگر داغون WYSIWYG میتونید سایت طراحی کنید خوب خودتون شروع کنین و کار را به سرانجام برسونید.

من و شمای برنامه نویس وب میدونیم که هیچ کدام از این شرکت ها نه قادر به این کار هستند نه شرایط را میتونند فراهم کنند. دلیل این درخواست های نا معقول این هست که همکاران شریف ما میخوان WordPress و Joomla و … با یک Theme آماده و دانلود شده را به هر مشتری که میرسه ارائه کنند و هیچ مسئولیتی هم در قبال مشکلاتی که در آینده برای مشتری پیش میاد پذیرا نیستند.
من خیلی تماس از این تیپ مشتری‌های گول خورده دارم که البته باز هم دنبال یک CMS بهتر از Joomla هستند !؟

معمولاً نیم ساعت براشون وقت میگذارم و توضیح میدم که یک سامانه مدیریت محتوا به این معنی نیست که شما منوهای پیمایش و محتوای کامل همه صفحات را داشته باشی. میشه محتوایی که متغیر هست را به گونه‌ای مدیریت کرد که شما نیاز به دونستن هیچ اطلاعاتی از طراحی وب و اصول پیمایش وب سایت نداشته باشی. اما برای جلب مشتری در پایان میگم البته سامانه مدیریت محتوای ما هم امکان مدیریت کامل منو و صفحات را برای شما فراهم میکنه.

شاید کسی باشه که بپرسه خوب مشکل چیه ؟ چرا شما مشکل داری محتوا را کامل بدی مشتری ؟
در جواب باید گفت که شاید در این حالت کمیت را ارتقاء داده باشیم اما کیفیت را قربانی کردیم ، بیش از ۹۰ درصد مشتری‌ها هیچ آگاهی از کاری که میکنند ندارند و فکر میکنند ویرایشگر های WYSIWYG مانند MS Word هستند که این فکر اشتباهیه. کم کیفیت ترین وب سایت‌های من و دیگر همکاران (قطعاً اینطوره که اگه نیست خلافش را میتونید توی comment ها مطرح کنید)اونهایی هستند که در اختیار مشتری بودند و فقط صفحه اصلی سایت حرفی برای گفتن داره و صفحاتی که ماژول هایی با تولید محتوای اتوماتیک داره ، مثل آرشیو اخبار ، گالری ، سؤالات متداول و چند تایی دیگه.

در پایان میخوام نتیجه بگیرم که سامانه مدیریت محتوا خوبه ولی نه این چیزی که توی افکار مشتریان کشورمون هست و نه این چیزی که برخی از همکاران شریف ارائه میدهند. محتوا باید با توجه به نیاز مشتری و مطالبی که روی وب سایت قرار میگیره مدیریت بشه و این تشخیص را کسی میتونه بده که تجربه کافی در تولید و توسعه وب سایت‌های مختلف داشته باشه.